Plenaire Lezingen

Dagvoorzitter: Dr. Anton Hafkenscheid, Psycholoog, psychotherapeut

Prof. dr. Jim van Os, Psychiater, Hoogleraar Psychiatrie en Epidemiologie:

 

Een cascade van victimisatie. Vroege traumatisering, tegenslag in het leven en het voorkomen van preoccupaties in de behandeling

 

Jim van Os zal beargumenteren dat tegenslag vroeg in het leven onderdeel kan zijn van een cascade van victimisatie die in interactie met andere omgevingsinvloeden over de levensloop (stress, urbanisatie, psychoactieve middelen, minderheidspositie) kan leiden enerzijds tot groei en veerkracht, maar anderzijds ook tot een bias in de beleving van sociale interacties, isolatie en psychische klachten. Het is van groot belang dat mensen die hulp zoeken tegemoet worden getreden zonder preconcepties die de isolatie kunnen versterken en de empowerment kunnen verminderen – bijvoorbeeld in de vorm van schizodiagnosen en biologisch monisme. Hij zal een vorm van zorg beschrijven waar de dialoog tussen hulpvrager en hulpverlener het best kan gedijen – en misverstanden kunnen voorkomen.

Meer lezen:

DelesPaul, Ph., Milo, Michael, Schalken, F., Boevink, W., Van Os, J. (2016), Goede GGZ! Nieuwe concepten, aangepaste taal en betere organisatie, Diagnosisuitgevers.

Dr. Erik de Soir, Klinische psycholoog en psychotherapeut, psychotraumatoloog: 

Herstellen van vroegkinderlijke traumatisering: de transformatie van het niet-representeerbare op de levenslijn. 

In deze plenaire uiteenzetting schetst de spreker het vroegkinderlijk trauma van (seksueel) geweld en misbruik als het niet-zegbare want niet-representeerbare. Een rechtstreekse ontmoeting met de vitale dreiging die de getraumatiseerde persoon terugvoert naar een vorm van niet-bestaan. Dit besef moet het startpunt worden van een therapie die de traumatiserende ervaringen transformeert in een narratieve of beschrijvende vorm die integreerbaar is in de autobiografie van de getroffene.

Meer lezen:

De Soir, E., Kleber, R., & Mylle, J. (2015). The Concept of Trauma in Contemporary French Trauma Theory: An Unknown Story.

Heidi Van Rompaey. Mama is anders uitgegeven bij CLAVIS

Prof. dr. Eric Vermetten, Psychiater, Hoogleraar Medische biologie en psychiatrische aspecten van trauma, Universiteit van Leiden: 

Is complexiteit per se chronisch?

Dat de wereld waarin we leven complex is, is evident. De introductie van complex trauma heeft echter voor verwarring gezorgd in de literatuur en de klinische praktijk, nationaal en internationaal. Beroepsverenigingen buigen zich erover, niet zelden leidend tot aanpassing van richtlijnen en behandelopvattingen. Het tekort aan erkenning voor de impact van vroegkinderlijk trauma is met complexe PTSS niet opgelost. Begrippen als complex trauma en complexe PTSS vragen om verduidelijking, simplificering zonder dat onrecht gedaan wordt aan de aard van de (complexe!) problematiek. Een overzicht wordt geven van kennisopbouw in preklinisch onderzoek, aspecten van complexiteit in diagnostiek, de status van DSM5 en termen als emotieregulatie, dissociatief subtype, stabilisatie en CTG -traumabehandeling zoals exposure. Dit leidt tot vragen als: Is complexiteit per se chronisch? Sluit de hulpverlening aan bij de complexiteit van de problematiek? Is niet beter worden het falen van de hulpverlening? Wat is er mogelijk in een traumabehandeling? Hoe ziet die eruit? Cognitief gedragstherapeutisch en meer psychodynamische  aspecten worden belicht.

Meer lezen:

Lanius, R.A., Vermetten, E., Pain, C cs (2010), The impact of Early Life Trauma on Health and Disease; the Hidden Epidemic, Cambridge Books.

Dr. Thijs de Wolf, Psycholoog, psychotherapeut, psychoanalyticus:

Autonomie versus verbondenheid. Innerlijk versus externe realiteit.

Van begin af aan heeft de psychoanalyse geworsteld met de polariteit: autonomie versus verbondenheid, innerlijke versus externe realiteit/trauma. Deze thematiek loopt als een rode draad door de ontwikkeling van het psychoanalytisch gedachtegoed. Het vindt zijn hedendaagse vertaling in de thematiek tussen enerzijds zelfsturing/identiteit en anderzijds inter-persoonlijk functioneren, intimiteit/empathie, zoals die schoorvoetend naar voren komt in de DSM-5. Gaandeweg koos Freud voor de autonomie c.q. de binnenwereld en daarmee ook voor de innerlijke wens. De buitenwereld en daarmee het trauma kreeg derhalve minder aandacht. Naast deze beweging die de mainstream van de psychoanalyse werd is er ook altijd een beweging geweest die zich richtte op de buitenwereld, de verbondenheid en daarmee op het trauma. Hier komen we figuren tegen als Ferenczi en Winnicott. Zij stonden voor de intersubjectieve benadering binnen de psychotherapeutische behandeling, verandering en emotionele ontwikkeling op grond van de relatie in plaats van de interpretatie. Van onveilig gehecht naar meer veilig gehecht vanwege het curatieve aspect van de behandelrelatie.

Meer lezen:

Dr. M. de Wolf. 2015, Psychoanalytische theorievorming en de DSM-5 Ontwikkeling & psychopathologie. Coutinho Bussum